W1TODAY
Klik hier voor alle categorieën en meer!
4 Jan 2012

Column Joos Hassing: Muziekwetenschap

Onlangs werd bekendgemaakt dat wetenschappers mogelijk het bestaan van een Higgs deeltje (belangrijke bouwsteen van ons heelal – red.) kunnen bevestigen. Nadat professor Peter Higgs vijftig jaar geleden het bestaan van dit ‘Gods-deeltje’ voorspelde is men werkelijk in haar bestaan gaan geloven. Traditiegetrouw verzinnen natuurkundigen modellen van de natuur. Wanneer de natuur zich bij nader onderzoek niet volgens een model gedraagt dan is het model onjuist of onvolledig. Door de geschiedenis heen heeft integer onderzoek de mensheid steeds verbeterde modellen gegeven.

Nu zijn er echter geleerden die niet de natuur, maar alleen het model bestuderen. Zij zouden het liefst ons heelal aanpassen aan het model in plaats van andersom. Onwillekeurig richten zij hun onderzoeksmethoden in op een gewenste uitkomst en blijken dan verbaasd wanneer de resultaten overeenkomen met hun voorspellingen. Geconditioneerd zelfbedrog dat optreedt indien men te zeer vergroeid raakt met een paradigma.

Dit ergerniswekkende verschijnsel zien we in veel grotere mate bij onderzoek door zogenaamde muziekwetenschappers. Zo beweert muziekprofessor Tom ter Bogt – Universiteit van Utrecht – jouw persoonlijkheid te kunnen uittekenen aan de hand van je cd-collectie. Niet zijn onderzoeksmethode, maar jij moet aan het een en ander voldoen. Zo mag je collectie niet bestaan uit iets anders dan: groep 1 – jazz/ klassiek, groep 2 – rock/ metal, groep 3 – pop/ religieuze muziek, of groep 4 – rap/ funk. Behoor je tot groep 1, dan ben je neurotisch en precies. In groep 2 is men slordig. Personen uit groep 3 zijn zorgvuldig en extravert. Groep 4 bestaat uit aardige mensen. Verder beweert de professor dat jouw muzieksmaak en dus ook je persoonlijkheid, grotendeels gevormd wordt tijdens de adolescentie. Dit onderzoek gaat helemaal niet over muziek. Dit gaat over mode en sociaal gedrag uit onze Westerse cultuur. Loopt de meerderheid met een afgezakte broek, dan is dat de mode. Dit denkt een puber mooi te vinden en noemt het zijn smaak. Geconditioneerd zelfbedrog als referentiekader voor de professor?

Interessant is het onderzoek van professor Henkjan Honing van het UvA, die wil aantonen dat in iedereen een Mozart schuilt en jawel, ook in rhesusapen. De professor vindt het dom om te veronderstellen dat men amuzikaal zou kunnen zijn. Muzikaliteit bij dieren kan ik mij wel goed voorstellen. Zo heb ik eens een paard ritmisch zien plassen bij het horen van een fluitje. Als muziekleraar heb ik echter ernstig amuzikale mensen ontmoet.

Professor Isabelle Peretz – Universiteit van Montreal – onderzoekt amuzikale mensen in de hoop hun muziekperceptie te kunnen verbeteren. Of dit voor hen een zege zal zijn, met de muziek die we doorgaans uit onze radio’s horen, betwijfel ik. Muziek is, zoals alle kunst, mystiek en het is zeer de vraag of onderzoek hiervan niet gelijk staat aan onderzoek naar een Gods-deel. Volgens mij niet zo eenvoudig, tenzij ik mij in de definitie van toonkunst vergis.

Joos Hassing is eigenaar/leraar van Drumschool de Batterij en exclusief verkooppunt voor Ludwig drums.

Foto: Hannah Fantova Collection, Princeton University

Tags: , ,

< Vorige artikel | Volgende artikel >